PRZEŹROCZA - Marcin Gładych, wspomnienie

"Hakerzy wolności", reż. Marcin Gładych, fabularyzowany film dokumentalny, 30 min.

Bohaterami filmu są członkowie toruńskiej grupy opozycjonistów, którzy w połowie lat 80-tych dokonali rzeczy niezwykłej: podpięli się pod rządową telewizję i skutecznie zakłócali jej sygnał. Emitowane napisy np. "Dość podwyżek cen, kłamstw, represji", "Bojkot wyborów naszym obowiązkiem" przesuwały się po ekranach telewizorów, w tym czasie widzowie równolegle oglądali zwykły program.

Jak mówi w filmie Profesor Jan Hanasz, jeden z głównych organizatorów akcji: „Wprawdzie stan wojenny został już formalnie zakończony, ale jego skutki ciągle jeszcze działały i odczuwane były przez społeczeństwo. Trzeba było zrobić coś co poruszy to społeczeństwo. Nie wystarczy przekonywać przekonanych, trzeba trafić do szerszego grona społeczeństwa, a jedynym medium, które rzeczywiście było już wtedy powszechnie używane była właśnie telewizja”. Po zakończeniu jednego z programów skierowanego do mieszkańców Rubinkowa, Hanasz został aresztowany przez Służbę Bezpieczeństwa. W trakcie śledztwa odmówił składania zeznań, skazano go na 1,5 roku więzienia w zawieszeniu. Dodatkowo został wyrzucony z pracy. Sprawa nabrała rozgłosu, dotarła do krajów Europy Zachodniej i Stanów Zjednoczonych.

Pozostali uczestnicy, bohaterowie Solidarności wspominają jak się przygotowywali do przeprowadzenia akcji, mówią o sprzęcie, jakim dysponowali, popełnionych błędach, oraz motywacjach, którymi było obalenie systemu i wprowadzenie w Polsce demokracji.

Film dedykowany jest twórcom niezależnych mediów w PRL, choć biorąc pod uwagę dzisiejszą rzeczywistość - może być również przyczynkiem do przemyśleń nt. wolności, pluralizmu i sytuacji mediów w dzisiejszej Polsce.

"Smugi", reż. Adam Fisz, Marcin Gładych, film dokumentalny, 33 min.

"Smugi" opowiadają historię znanej toruńskiej, wielopokoleniowej rodziny Smużnych, których życie obraca się wokół sztuki i której wszyscy członkowie mają ze sztuką coś wspólnego. Głowa rodziny – Wiesław – to profesor sztuk plastycznych i wykładowca na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika, jego żona – aktorka teatrów lalkowych, synowie Dominik (rzeźbiarz, performer) i Radek (aktor) oraz najmłodsze pokolenie wnuków, które również od najmłodszych lat rozwija swoje zainteresowania przez zabawę ze sztuką, kontakt z muzyką, malarstwo.

Sami twórcy mówili, że "Smugi" to nie tylko portret artystycznej rodziny, ale również swoisty manifest wyznawanej przez jej członków filozofii, zgodnie z którą "warto w życiu kierować się własnymi wyborami, być sobą i robić swoje, a nie poruszać się wyłącznie w wytyczonych ramach i po utartych szlakach".

Partner pokazu: festiwal Tofifest